Govor mip Miodraga Vlahovica povodom zavrsetka treceg ciklusa Diplomatske akademije
Postovani profesori,Uvazeni clanovi diplomatskog kora,Dragi gosti,Dame i gospodo,cini mi posebno zadovoljstvo sto imam priliku da Vam se obratim povodom uspjesnog zavrsetka treceg ciklusa predavanja na Diplomatskoj akademiji Gavro Vukovic.Drago mi je sto mogu da utvrdim, dijeleci pri tome, siguran sam, misljenje i sa crnogorskim i inostranim profesorima i diplomatama koji su drzali predavanja i organizovali rad Akademije, da se nalazimo na pravom putu i da je Diplomatska akademija u potpunosti potrdila potrebu i osnazila razloge koji su doveli do njenog osnivanja. Ne zelim sada da podsjecam na brojne nedoumice i osporavanja koja su pratila samu ideju da je Crnoj Gori potrebna diplomatska akademija. To je vrijeme iza nas. Akademija je svake godine sve bolje organizovana, lista predavaca i iz nase sredine, ali i sa strane se siri, nastavni program se upotpunjuje - i to je najbolje i najdjelotvornije opovrgavanje svih negacija i dilema koje su pratile ovaj, slobodan sam reci, i bez imalo pretjerivanja, pionirski i vizionarski projekat . Nalazimo se, sasvim sam uvjeren, na dobrom putu, na putu izgradnje jedne respektabilne institucije, koja ce pomoci nasoj drzavi i njenoj diplomatiji da se obnovi i izgradi na principima moderne i efikasne profesionalne sluzbe, kako bi u potpunosti odgovorila potrebama crnogorskog drustva i drzave u godinama koje su pred nama.Zelim i ovom prilikom da ponovim da Diplomatska akademija Gavro Vukovic na najbolji nacin potvrdjuje i promovise dvije vazne vrijednosti, odnosno dva temeljna principa na kojima zelimo da razvijamo modernu Crnu Goru: opredjeljenje za izgradnju i razvoj sopstvenih institucija i kapaciteta, s jedne, kao i otvorenost i spremnost na saradnju sa srodnim institucijama iz neposrednog i sireg orkruzenja, s druge strane. Kroz svoj program i cilj, ali i kroz svoje predavace, Akademija sublimise, na jedan sasvim osoben nacin, one vrijednosti i kvalitete na kojima demokratska i moderna Crna Gora zeli da gradi svoj razvoj i u kojima prepoznaje svoju evropsku perspektivu.Zbog svega toga, potvrdjujem, i ovom prilikom, trajno opredjeljenje Ministarstva inostranih poslova Crne Gore, da kroz partnerski odnos sa Pravnim fakultetom, nastavimo nas zajednicki projekat i da unapredjujemo rad Diplomatske akademije, kojoj zelimo jos mnoga ljeta i jos mnogo generacija uspjesnih i obrazovanih polaznika. To ce biti nas najbolji zajednicki doprinos obnovi crnogoske diplomatije i najbolji nastavak onih pregnuca koje simbolisu nasi ugledni i postovani prethodnici, i kada je o crnogorskoj diplomatiji, ali kada je i o crnogorskoj pravnoj nauci rijec.Dame i gospodo,Crna Gora se danas na samom kraju jednog teskog i mucnog visedecenijskog puta. Od zemlje kojoj je oduzeta drzavnost i ukinuto ime, Crna Gora se, kroz mnoge generacije svojih pregalaca, vraca na politicku mapu Evrope i svijeta. Zatvara se jedan istorijski krug. Novi, odnosno obnovljeni status nezavisne i medjunarodno priznate drzave Crne Gore bice izraz stremljenja i legitimnog interesa jednog autenticnog drustva (koje je, sto ne zelimo da zaboravimo ili zapostavimo, u najtezim vremenima ratne krize na prostorima bivse zajednicke drzave uspjelo da ocuva svoj multietnicki i visekonfesionalni dakle - ljudski lik), da odnose prema drugim drzavama i svoju poziciju u medjunarodnoj zajednici gradi na potrebama i projekcijama sopstvenih gradjana. Referendum o drzavno-pravnom statusu ce potvrditi, u to smo uvjereni, supreriornost one projekcije koja Crnu Goru vidi kao politicki, ekonomski i kulturni subjekat integracija, a ne kao neciju izvedenicu, teritoriju ili provinciju, koju bi neko drugi integrisao, shodno svojim prioritetima i po dinamici koju bi odredjivale prilike i problemi koji nisu svojstveni Crnoj Gori, tj. bez obaziranja na stvarne potrebe i interese Crne Gore i svih njenih gradjana. Referendumska odluka ce, potvrdjujuci dominantno opredjeljenje gradjana Crne Gore da zele da imaju sopstvenu drzavu, potvrditi, pored ostalog, nas interes i potrebu da samostalno upravljamo onime sto ce biti nasa obaveza u procesima evropskih i evro-atlanskih integracija.Kao sto je dobro poznato, Crna Gora nije odgovorna za ozbiljno zaostajanje i u jednoj i u drugoj ravni integracionih procesa. To nije nova situacija i ona ne traje od prije nekoliko dana, kada su jos jedan propusteni rok i jos jedno neodrzano obecanje od strane zvanicne Srbije doveli do obustave pregovora o stabilizaciji i pridruzivanju. U pitanju je visegodisnji proces, odnosno visegodisnje kasnjenje i situacija koju bi, bez ikakvog pretjerivanja mogli zvati gubljenjem istorisjkog vremena, gdje je Crna Gora, kako je vise puta istaknuto u krajnje problematicnoj i degradirajucoj poziciji da snosi teske posljedice zaostajanja i marginalizacije, i na regionalnom planu i u evropskom i sirem kontekstu - zbog nesposobnosti i nespremnosti drugih da u punoj mjeri saradjuju sa medjunarodnom zajednicom. Negativne reperkusije su vidljive i neporecive, i u smislu pregovora o stabilizaciji i pridruzivanju, ali, jos i vise u smislu mogucnosti naseg clanstva u Partnerstvu za mir i, konsekventno, vezano za nase sanse da u dogledno vrijeme budemo clanica Sjevernoatlanske alijanse.Bez obzira na sve ovo, Crna Gora je, u vise navrata, i u pisanoj formi, ali i u direktnoj diplomatskoj komunikaciji, porucila evropskim partnerima, da ne zeli odlaganje ili obustavu [tj. suspenziju] pregovora o SAA. Mi smo, takodje, ucinili potpuno jasnim da bi Crna Gora pozdravila, kada god da se to desi, izrucenje onih koji odavno, vec je sesta godina, treba da u Tribunalu u Hagu. Zelim da iskoristim i ovu priliku da to istaknem, upravo zbog toga sto je izrucenje Ratka Mladica predmet mnogih spekulacija, od kojih neke idu i u pravcu crnogorskog referenduma, da Crna Gora, kao zajednica koja izvrsila sve svoje obaveze prema Tribunalu i koja, sto je mnogo vaznije, smatra osudu ratnih zlocina i zlocinaca osnovom svoje buducnosti i pretpostavkom svoje slobodne i prijateljske komunikacije sa svim susjedima, zeli da vidi zavrsetak tog neophodnog posla, te istorijske obaveze, bolje reci, koja je pred srpskom Vladom i onim politickim krugovima i sluzbama koji o tome odlucuju sto prije. Dakle, ako se to dogodi prije 21. maja i naseg referenduma, mi cemo to pozdraviti. Isto cemo uciniti ako se ta nuzna stvar okonca i poslije glasanja crnogorskih gradjana o crnogorskoj drzavi. Razlog je jednostavan i ja bih zelio da ga i ovom prigodom potvrdim: Crna Gora ima trajnije i vaznije istorijske, politicke, ekonomske i kulturne razloge i motivacije da bude nezavisna i medjunarodno priznata drzava od onoga da li Srbija, kako Srbija i kada Srbija saradjuje sa Tribunalom u Hagu. Svaka projekcija i politicki napor koji bi racunali na to da bi izrucenje srpskog generala optuzenog za stravicne ratne zlocine i zlocine protiv covjecnosti umanjilo zelju i sanse Crne Gore da bude samostalna drzava pokazali bi da ne razumiju ni Crnu Goru, niti tu njeni zelju i opredjeljenje, ali, sto je jos i gore, potvrdili bi i upravo tragicnu cinjenicu da se i ta obaveza prema medjunarodnoj zajednici posmatra kao svojevrsna trgovina, a ne kao sustinska obaveza prema sopstvenim gradjanima i njihovim interesima.Dame i gospodo,svojim predlogom da se u slucaju crnogorskog referenduma primjeni pravilo koje nije nigdje prije toga nije ni kodifikovano, nit upotrijebljeno, a sto je Crna Gora prihvatila i potvrdila u svom parlamentu, Evropska unija je sebe potvrdila kao adresu kojoj ce se Crna Gora, kao stara/nova obnovljena drzava medju prvima obratiti poslije okoncanog referendumskog procesa.Dva su razloga tome: prvi lezi u nasoj zelji da upravo sa te adrese, iz Brisela, i u ime svih dvadeset i pet zemalja-clanica stigne prvo medjunarodno priznanje nase drzave. Proces koji dovrsavamo, i u smislu pravila koja smo usvojili, ali, jos i vise, nacina na koji su ona nasla primjenu, cini nase ocekivanje logicnim, i sigurni smo, utemeljenim.Drugome je razlog nasa zelja da se, sto je prije moguce, nastave, nadamo se, kratkotrajno, prekinuti pregovori o postizanju sporazuma o stabilizaciji i pridruzivanju. Evrospka komisija treba da dobije novi mandate, ovoga putra za pregovore sa Republikom Crnom Gorom. Nase dosadasnje aktivnosti i napredak u pregovorima, u onom dijelu koji se tice obaveza Crne Gore, najbolja su zaloga za takvu odluku. Ohrabreni vijestima iz Brisela, ali i iz mnogih zemalja-clanica EU, koje potvrdjuju nasa ocekivanja u vezi komunikacije i saradnje sa Evropskom unijom predstavljaju realisticnu projekciju, ostajemo u potpunosti privrzeni osnovnom principu i najvaznijem pravilu: da obije ove poruke treba da posalju sami gradjani Crne Gore, svojim slobodnim izborom i demokratskom odlukom o odbnovi pune drzavnosti nase Crne Gore.Sigurni smo da ce njihova suverena odluka naici na razumijevanje i podrsku, sto nam je od izuzetne vaznosti, svih nasih susjeda, kao i svih zemalja regiona u kojem zivimo i sa kojima zelimo da gradimo zajednicku evropsku buducnost, ali i na pozitivni odgovor i potporu cjelokupne medjunarodne zajednice, u koju cemo se vratiti kao nezavisna zemlja poslije mnogih godina.Zahvaljujem se na Vasoj paznji.
