GENERAL DR ANTO GVOZDENOVIĆ(1854-1935)

Datum objave: 19.06.2003 10:53 | Autor: Istorijat međunarodne saradnje Crne Gore

Štampaj stranicu

General doktor Anto Gvozdenović je veoma zanimljiva i izuzetno značajna ličnost u crnogorskoj istoriji krajem XIX i u prvoj polovini XX vijeka. Bio je čovjek od širokog obrazovanja i stručne osposobljenosti, encikopedijskog znanja, spisateljske darovitosti, oficirske časti i sposobnosti, veoma uspješan i priznat vojskovođa, ličnost izuzetne političke erudicije, diplomatske umješnosti i hrabrosti, te odličan poznavalac nekoliko stranih jezika, putopisac i pasionirani svjetski putnik otmjenih manira, koji se često bio u aristokratskim krugovima i elitnom društvu rado viđen i priman.Anto Gvozdenović je završio fakultet medicinskih nauka, po profesiji bio je vojni hirurg, koji se, u određenoj životnoj dobi, opredijelio za vojnički, oficirski poziv i politički angažman, tako da je uspio da postane general tri vojske (ruske, francuske i crnogorske), te uspješan državnik i diplomata crnogorski ambasador u SAD, ministar i Predsjednik Crnogorske Vlade u egzilu.General dr Anto Gvozdenović je bio crnogorski suverenista i rojalista. Bio je privržen očuvanju, odbrani i afirmaciji crnogorske državne nezavisnosti, njenog međunaorodnog integriteta i subjektiviteta. Njegov lik i djelo karakterisala je i trajna vjernost, odanost crnogorskom suverenu kralju Nikoli I Petroviću Njegošu, kojemu je ostao privržen u zemlji i egzilu.U vrijeme kad su, od 1918. godine pa nadalje, Crnu Goru lomile, rušile i palile divlje horde u službi velikosrpske ideologije i politike, general dr Anto Gvozdenović je sve jače i više volio i branio svoju zemlju, svoju domovinu Crnu Goru, štitio i promovisao njena prava, slobodu, dostojanstvo i čast. Crnogorska Nezavisanost, Sloboda, Kruna i Barjak bilu su za dr Anta Gvozdenovića svetinja. Kao čovjek i državnik borio se protiv njihovog sknavljenja i uništenja. Prkosno i gordo se pobunio protiv okupacije i nasilne aneksije Crne Gore, koju su, 1918. godine, izvršile srpska vojska i druge oružane grupe pod njenom komandom, kontrolom i upravom. Protiv režima vatre, krvi i pepela, nametnutog Crnoj Gori 1918. godine, ljudski, oficirski, politički i diplomatski ustao je i borio se general dr Anto Gvozdenović. U domovini i egzilu general dr Anto Gvozdenović je permanento ispoljavao svoj patriotizam i svoju lojalnost institucijama pravnog i političkog sistema Kraljevine Crne Gore, dok je ona kao takva egzistirala i dok god je bilo nade i šanse da njena državnost može biti restaurirana.U tekstu koji slijedi navešću neke važnije podatke iz biografije Anta Gvozdenovića.Anto Gvozdenović, rođen je 14. januara 1854. godine u selu Vučiji do, u Ćeklićima, opština Cetinje. Njegov otac zvao se Mićun (Mihailo) Gvozdenović, a majka Mara Gvozdenović, po rodu Kaluđerović. Sestra Anta Gvozdenovića zvala se Gordana-Doda (udata Roganović). Anto Gvozdenović nije imao rođenog brata. Braća od stričeva Anta Gvozdeovića bili su: Petar Gvozdenović, komandir crnogorske vojske, te Mališa, Đuro i Kosta Gvozdenović.Osnovno obrazovanje Anto Gvozdenović je stekao u Ćeklićima. Završio je bogosloviju na Cetinju. Studirao je i diplomirao na Medicinskom fakultetu u Moskvi 31. maja 1879. godine kod poznatog prof. dr Sergeja Petroviča Botkina. Tokom studija Anto Gvozdenović je, u okviru studentske delegacije Moskovskog univerziteta, sudjelovao na svjetskim studentskim kongresima koji su održani u Berlinu i Londonu. U Crnu Goru Anto Gvozdenović vraća u doba hercegovačkog ustanka i učestvuje u oslobodilačkim ratovima 1876-1878. godine.Za vrijeme Crnogorsko-Tuskog rata (1876-1878) godine u Crnoj Gori je boravio i američki diplomata, slikar i publicista Vilijam Džejms Stilman, kao specijalni dopisnik londonskog "Tajmsa". On se povezao sa Antom Gvozdenovićem, ostvarivao je sa njim komunikaciju i saradnju. Crnogorski vladar Knjaz Nikola I Petrović